Je weet dat het te veel is. Je weet ook dat je er iets van moet zeggen. En toch stel je het uit, want je wilt geen zeur zijn, en straks denken ze dat je het niet aankunt. Dat uitstel is precies hoe overbelasting jarenlang kan doorlopen. Een goed voorbereid gesprek verandert daar meer aan dan je denkt.
Kort antwoord: werkdruk bespreken werkt het best als je het zakelijk houdt. Kom met feiten in plaats van gevoelens, laat zien wat er op je bord ligt en hoeveel tijd dat kost, en vraag je leidinggevende om een keuze te maken in prioriteiten. Vraag niet om begrip, maar om besluiten. Leg de afspraken daarna kort vast in een mail, zodat het gesprek gevolgen heeft.
Waarom je het toch moet zeggen
Werkdruk is in Nederland een van de belangrijkste oorzaken van werkstress en verzuim. Je leidinggevende ziet niet wat jij op je bord hebt, zeker niet als je alles altijd oplost. Zolang jij het redt, lijkt het te kloppen. Werkgevers hebben overigens een wettelijke zorgplicht om psychosociale arbeidsbelasting te beperken, zoals beschreven op het Arboportaal van het ministerie van SZW.
En het alternatief is duurder. Uitvallen kost jou maanden en je werkgever veel meer dan een aangepaste planning. Over de gevolgen van werkstress schrijft ook Mentaal Vitaal.
Voorbereiden met feiten
Ga niet naar binnen met het gevoel dat het te veel is. Ga naar binnen met een lijst.
- Maak je taken zichtbaar. Zet je lopende taken en projecten op een A4, met de tijd die ze kosten.
- Reken het door. Tel de uren op en zet ze naast je contracturen. Dat gat is je argument.
- Noem gevolgen, geen klachten. Zeg wat er blijft liggen of wat er in kwaliteit inlevert.
- Bedenk je voorstel. Kom met twee opties, zodat het gesprek over oplossingen gaat.
Het gesprek zelf
Vraag om een apart moment, niet even tussendoor bij de koffieautomaat. Houd het zakelijk en kort. Je hoeft je niet te verdedigen en je hoeft je gevoel niet uit te leggen. Je legt een probleem op tafel dat jullie samen oplossen.
De kern van je boodschap: dit ligt er, dit past er niet bij in, welke keuze maken we. Daarmee leg je de prioriteitsvraag waar hij hoort, namelijk bij degene die over prioriteiten gaat.
Zinnen die werken
- Ik wil dit goed doen, en daarom ben ik eerlijk: dit past niet meer binnen mijn uren. Wat heeft voorrang?
- Als dit erbij komt, schuift dat andere op. Is dat akkoord?
- Ik merk dat ik structureel over mijn uren ga. Ik wil met je kijken hoe we dat terugbrengen.
- Ik kan A en B afmaken deze week. Voor C heb ik hulp nodig of extra tijd.
Meer kant-en-klare formuleringen staan in grenzen aangeven op het werk, inclusief een hulpmiddel om jouw woorden te vinden.
En als er niets verandert?
Leg afspraken altijd kort vast in een mail na afloop. Dat is geen wantrouwen, dat is geheugen. Verandert er daarna niets, herhaal het dan een keer, en stap zo nodig naar een preventiemedewerker, de arbodienst of de bedrijfsarts. Je hoeft niet ziek te zijn om de bedrijfsarts te spreken; dat kan ook preventief. Hoe je zo'n gesprek voorbereidt lees je in het gesprek met de bedrijfsarts.
Blijft alles bij het oude en gaat het slechter met je, neem dan je vroege signalen serieus. Wat die zijn lees je in een burn-out voorkomen en in terugval na een burn-out voorkomen. Achtergrond over werkdruk in Nederland vind je bij TNO.